เป็นภาวะที่สมองสูญเสียการทำงานอย่างเฉียบพลัน ซึ่งอาจเกิดจากหลอดเลือดสมองตีบ อุดตัน หรือแตก ทำให้เซลล์สมองได้รับความเสียหายหรือตาย ส่งผลให้เกิดอาการทางระบบประสาทต่าง ๆ ตามมา โรคนี้เป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและความพิการในผู้ใหญ่ทั่วโลก 

สาเหตุของโรค 

โรคหลอดเลือดสมองแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักตามสาเหตุ ได้แก่ 

1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน (Ischemic Stroke) เกิดจากการที่หลอดเลือดสมองตีบแคบลงหรืออุดตัน ทำให้เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงสมองได้ สาเหตุส่วนใหญ่มาจากภาวะหลอดเลือดแข็งตัว การสะสมของไขมันในหลอดเลือด หรือลิ่มเลือดที่หลุดมาจากส่วนอื่นของร่างกายโดยเฉพาะที่หัวใจ 
2. โรคหลอดเลือดสมองแตก (Hemorrhagic Stroke) เกิดจากการที่หลอดเลือดสมองแตก ทำให้เลือดออกในสมองหรือบริเวณรอบ ๆ สมอง สาเหตุส่วนใหญ่มาจากความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดโป่งพอง หรือการใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดที่ปริมาณไม่เหมาะสม 

ปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง 

• อายุ ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 55 ปีขึ้นไป 
• เพศ ผู้ชายมีความเสี่ยงสูงกว่าผู้หญิงเล็กน้อย 
• พันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดสมองมีความเสี่ยงสูงกว่า 
• โรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ ไขมันในเลือดสูง และโรคอ้วน 
• พฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ ขาดการออกกำลังกาย และการรับประทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ 

อาการของโรค 

จะเกิดขึ้นอย่างฉับพลันและรุนแรง โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่ 

• แขนขาอ่อนแรง ชา หรือเป็นอัมพาตครึ่งซีก 
• ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือไม่สามารถพูดได้ 
• ตามัว มองเห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็น 
• ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน 
• เวียนศีรษะ ทรงตัวลำบาก หรือเดินเซ 
• สับสน มึนงง หรือหมดสติ 

การรักษาโรค 

การรักษาโรคหลอดเลือดสมองต้องทำอย่างเร่งด่วนเพื่อลดความเสียหายของสมองและเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัว โดยการรักษาจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับชนิดของโรคหลอดเลือดสมองและความรุนแรงของอาการ 

• โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน อาจใช้ยาละลายลิ่มเลือด ยาสลายลิ่มเลือดชนิดฉีดเข้าเส้น หรือการผ่าตัดเพื่อเปิดหลอดเลือดที่อุดตัน 
• โรคหลอดเลือดสมองแตก อาจใช้ยาเพื่อลดความดันโลหิต ยาเพื่อลดอาการบวมของสมอง หรือการผ่าตัดเพื่อหยุดเลือดและซ่อมแซมหลอดเลือดที่แตก 

การป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง 

การป้องกันโรคหลอดเลือดสมองทำได้โดยการควบคุมปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เช่น 

• รักษาโรคประจำตัวให้ดี เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และไขมันในเลือดสูง 
• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยง เช่น เลิกสูบบุหรี่ ลดการดื่มแอลกอฮอล์ และออกกำลังกายสม่ำเสมอ 
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เน้นผัก ผลไม้ ธัญพืช และปลา 
• ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยงและภาวะผิดปกติของหลอดเลือด 

โรคหลอดเลือดสมองเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการสงสัยว่าเป็นโรคดังกล่าว ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที การรักษาที่รวดเร็วจะช่วยลดความเสียหายของสมองและเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัวได้