เป็นกลุ่มโรคที่เกิดจากการอักเสบเรื้อรังของระบบทางเดินอาหาร ซึ่งยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายร่วมกับปัจจัยทางพันธุกรรม และสิ่งแวดล้อม 

ประเภทของโรค

1. โรคลำไส้ใหญ่อักเสบเรื้อรัง (Ulcerative Colitis (UC)) การอักเสบเกิดขึ้นที่ลำไส้ใหญ่ และมักเริ่มต้นที่ไส้ตรง 
2. โรคโครห์น (Crohn’s Disease) การอักเสบสามารถเกิดขึ้นได้ทุกส่วนของระบบทางเดินอาหาร ตั้งแต่ปากจนถึงทวารหนัก

อาการของโรค

อาการมีความหลากหลาย ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของการอักเสบ อาการทั่วไป ดังนี้

• ปวดท้อง หรือปวดเกร็งท้อง 
• ท้องเสียเรื้อรัง อาจมีมูกหรือเลือดปน 
• มีไข้ 
• อ่อนเพลีย น้ำหนักลด 
• เบื่ออาหาร 
• โลหิตจาง 
• ปวดข้อ 
• ผื่นผิวหนัง 
• ปัญหาเกี่ยวกับตับ

สาเหตุของโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง

เกิดจากปัจจัยหลายอย่างร่วมกัน ดังนี้

• ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ระบบภูมิคุ้มกันโจมตีเซลล์ของระบบทางเดินอาหาร ทำให้เกิดการอักเสบ
• พันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคนี้ มีความเสี่ยงสูงกว่า
• สิ่งแวดล้อม การสูบบุหรี่ การรับประทานอาหารบางชนิด และการใช้ยาบางชนิด อาจเพิ่มความเสี่ยง

การวินิจฉัยโรค

แพทย์จะทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และอาจส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น

• ตรวจเลือด เพื่อดูภาวะซีด หรือการอักเสบ
• ตรวจอุจจาระ เพื่อหาเลือด หรือการติดเชื้อ
• ส่องกล้องตรวจลำไส้ เพื่อดูลักษณะของการอักเสบ และอาจตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจ (biopsy)
• เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) หรือ ภาพสะท้อนคลื่นแม่เหล็ก (MRI) เพื่อดูภาพรวมของลำไส้

การรักษาโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง

ยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่การรักษาจะช่วยควบคุมอาการ ลดการอักเสบ และป้องกันภาวะแทรกซ้อน การรักษาประกอบด้วย

• การใช้ยา เช่น ยาต้านการอักเสบ ยาปรับภูมิคุ้มกัน ยาสเตียรอยด์ ยาชีวภาพ 
• การผ่าตัด ในกรณีที่การรักษาด้วยยาไม่ได้ผล หรือมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง 
• การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น การรับประทานอาหารอ่อน หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด และอาหารที่ทำให้เกิดแก๊ส ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ ออกกำลังกายสม่ำเสมอพักผ่อนให้เพียงพอ

หากคุณมีอาการที่สงสัยว่าจะเป็นโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง การรักษาแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและเพิ่มโอกาสในการควบคุมโรคได้